29/01/2026
Thực hiện chỉ đạo của Bộ Y tế tại Công văn số 545/BYT-PB ngày 27/01/2026, UBND tỉnh Thanh Hóa đã ban hành văn bản yêu cầu các sở, ngành, đơn vị cấp tỉnh và UBND các xã, phường triển khai nghiêm túc các biện pháp tăng cường giám sát, phòng, chống dịch bệnh do vi rút Nipah trên địa bàn toàn tỉnh, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội đầu năm 2026.
Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các cơ quan, đơn vị đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền nhằm giúp người dân hiểu đúng về dịch bệnh, không hoang mang, lo lắng; chủ động thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch, nhất là đối với người đi, về từ các quốc gia, khu vực đang có dịch. Công tác giám sát, phát hiện sớm các trường hợp mắc hoặc nghi ngờ mắc bệnh được tăng cường, đặc biệt tại các cửa khẩu, bảo đảm thu dung, cấp cứu, điều trị kịp thời, hạn chế thấp nhất nguy cơ lây lan dịch bệnh ra cộng đồng.
Ảnh minh hoạ
Sở Y tế được giao chủ trì, chỉ đạo các đơn vị y tế tăng cường giám sát dịch tễ, đánh giá nguy cơ, xây dựng kế hoạch ứng phó theo các tình huống; tổ chức tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ y tế trong giám sát, chẩn đoán, điều trị, cách ly và kiểm soát nhiễm khuẩn. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với các địa phương và các Viện Vệ sinh dịch tễ/Pasteur trong việc lấy mẫu xét nghiệm khi xuất hiện các trường hợp nghi ngờ.
Bên cạnh đó, UBND tỉnh yêu cầu, đề nghị các cơ quan báo chí, truyền thông tăng cường tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; hướng dẫn người dân thực hiện hiệu quả các biện pháp phòng, chống dịch bệnh do vi rút Nipah.
Vi rút Nipah nguy hiểm như thế nào?
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Bộ Y tế Việt Nam, vi rút Nipah (NiV) là tác nhân gây bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có khả năng lây từ động vật sang người và lây truyền từ người sang người thông qua tiếp xúc gần. Ổ chứa tự nhiên của vi rút Nipah được xác định chủ yếu là dơi ăn quả, đặc biệt là loài dơi Pteropus.
Vi rút Nipah có thể lây sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với động vật nhiễm bệnh, trong đó dơi ăn quả là ổ chứa tự nhiên, lợn được xác định là vật chủ trung gian trong một số đợt dịch; thông qua sử dụng thực phẩm có nguy cơ bị nhiễm vi rút theo cảnh báo của WHO trong một số đợt bùng phát; hoặc tiếp xúc gần với người mắc hoặc nghi mắc bệnh. Thời gian ủ bệnh thường từ 4 đến 14 ngày, trong một số trường hợp có thể kéo dài hơn.
Bệnh thường khởi phát với các triệu chứng ban đầu chưa rõ ràng, dễ nhầm lẫn với các bệnh truyền nhiễm thông thường như sốt, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi; sau đó có thể tiến triển nhanh và gây các biến chứng nặng như viêm phổi, viêm não, rối loạn ý thức, co giật và suy hô hấp. Hiện nay, bệnh do vi rút Nipah chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu; việc điều trị chủ yếu là điều trị hỗ trợ và kiểm soát biến chứng theo hướng dẫn chuyên môn của ngành y tế.
Theo WHO và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), tỷ lệ tử vong do bệnh vi rút Nipah được ghi nhận ở mức cao, dao động khoảng 40% đến 75%, tùy theo từng đợt bùng phát và khả năng đáp ứng của hệ thống y tế. Từ khi được phát hiện lần đầu vào năm 1998 đến nay, thế giới đã ghi nhận hàng trăm trường hợp mắc bệnh, trong đó nhiều trường hợp tử vong, chủ yếu tại một số quốc gia thuộc khu vực Nam Á và Đông Nam Á.
Tại Việt Nam, theo Bộ Y tế, tính đến cuối tháng 01/2026 chưa ghi nhận trường hợp mắc và tử vong nào do vi rút Nipah. Tuy nhiên, trước nguy cơ xâm nhập dịch bệnh trong bối cảnh giao lưu, đi lại quốc tế gia tăng, Bộ Y tế đã yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát, phát hiện sớm và chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống dịch theo quy định.
Hoàng Lam