22/10/2026
Chuẩn hóa năng lực thực hành nghề, tăng cường kỹ năng thực tiễn
Thông tư số 87/2026/TT-BGDĐT của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định khung chương trình bồi dưỡng năng lực thực hành nghề cho giảng viên, giáo viên giáo dục nghề nghiệp dạy thực hành, bao gồm mục tiêu, yêu cầu, cấu trúc chương trình; việc xây dựng, tổ chức bồi dưỡng, đánh giá và cấp Chứng chỉ năng lực thực hành nghề. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 08/10/2026, tạo cơ sở thống nhất cho hoạt động bồi dưỡng, đánh giá và công nhận năng lực thực hành nghề, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo giáo dục nghề nghiệp.
Đối tượng áp dụng gồm giảng viên, giáo viên giáo dục nghề nghiệp; người có bằng cử nhân hoặc văn bằng trình độ tương đương trở lên có nguyện vọng trở thành giảng viên, giáo viên giáo dục nghề nghiệp dạy thực hành hoặc vừa dạy lý thuyết vừa dạy thực hành; các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng thực hiện bồi dưỡng, đánh giá, cấp Chứng chỉ năng lực thực hành nghề cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.
PGS.TS. Đậu Bá Thìn, Uỷ viên Ban Thường vụ Đảng uỷ, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hồng Đức, hướng dẫn giảng viên xây dựng đề cương chi tiết học phần và thiết kế hoạt động dạy học trong chương trình tập huấn
Theo Thông tư, chương trình bồi dưỡng được xây dựng nhằm cập nhật, hoàn thiện và chuẩn hóa năng lực thực hành nghề cho người học, bảo đảm đạt chuẩn đầu ra, đáp ứng yêu cầu giảng dạy và phù hợp với thực tiễn sản xuất, kinh doanh, dịch vụ của từng ngành, nghề. Nội dung bồi dưỡng tập trung nâng cao kiến thức chuyên môn, kỹ thuật; khả năng vận dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn, quy trình kỹ thuật và công nghệ vào thực tiễn; thực hiện thành thạo các công việc, kỹ năng cốt lõi theo yêu cầu của ngành, nghề.
Bên cạnh năng lực chuyên môn, chương trình chú trọng khả năng cập nhật, ứng dụng công nghệ, thiết bị, quy trình sản xuất và kỹ thuật mới; tuân thủ quy định về an toàn, vệ sinh lao động, phòng cháy, chữa cháy, bảo vệ môi trường, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và chuyển đổi xanh. Người học đồng thời phải đáp ứng yêu cầu về đạo đức nghề nghiệp, tác phong công nghiệp, ý thức kỷ luật, trách nhiệm trong công việc, bảo đảm an toàn thông tin và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.
Về cấu trúc, chương trình được thiết kế theo các mô-đun, gồm những nhóm kỹ năng phù hợp với đặc thù từng ngành, nghề. Trọng tâm là kỹ năng thực hiện quy trình chuyên môn, kỹ thuật, nghiệp vụ; sử dụng, vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa máy móc, thiết bị; chẩn đoán, đánh giá, phòng ngừa và xử lý sự cố trong quá trình thực hiện công việc. Chương trình còn bao gồm kỹ năng ứng dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật, công nghệ mới, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số; giao tiếp, tư vấn, phục vụ khách hàng; quản lý, phối hợp làm việc, kiểm soát chất lượng và bảo đảm an toàn trong hoạt động nghề nghiệp.
Đáng chú ý, thời lượng chương trình bồi dưỡng được xác định căn cứ yêu cầu năng lực thực hành nghề, khối lượng kỹ năng cốt lõi và trình độ của người học. Cơ sở đào tạo, bồi dưỡng quyết định tổng thời lượng phù hợp với từng ngành, nghề và đối tượng. Trong đó, thời lượng thực hành phải bảo đảm tối thiểu bằng 50% phần chênh lệch giữa thời lượng thực hành của các kỹ năng trong chương trình đào tạo trình độ đại học cùng ngành hoặc ngành phù hợp với thời lượng thực hành các kỹ năng tương ứng trong chương trình đào tạo trình độ cao đẳng, nhằm đáp ứng yêu cầu bổ sung, hoàn thiện năng lực thực hành nghề theo chuẩn đầu ra.
Gắn bồi dưỡng với doanh nghiệp, đánh giá đúng năng lực thực hành
Thông tư số 87/2026/TT-BGDĐT quy định chương trình bồi dưỡng phải được xây dựng trên cơ sở chuẩn đầu ra, yêu cầu năng lực thực hành nghề và điều kiện thực tiễn của từng ngành, nghề; bảo đảm tính khoa học, hệ thống, phù hợp với sự phát triển của khoa học, kỹ thuật, công nghệ và nhu cầu của thị trường lao động.
Một trong những yêu cầu trọng tâm là tăng cường thực hành, trải nghiệm nghề nghiệp, gắn hoạt động bồi dưỡng với doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ. Thông tư khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp, chuyên gia có kinh nghiệm thực tế vào quá trình xây dựng chương trình, tổ chức bồi dưỡng và đánh giá năng lực người học, qua đó góp phần cập nhật kỹ năng nghề, quy trình sản xuất và công nghệ mới.
Cơ sở đào tạo, bồi dưỡng có trách nhiệm xây dựng chương trình chi tiết, tổ chức thẩm định, phê duyệt và ban hành theo quy định. Hội đồng thẩm định chương trình gồm 05 hoặc 07 thành viên, trong đó có ít nhất một phần ba tổng số thành viên là người có kinh nghiệm thực tế phù hợp theo quy định tại Thông tư. Việc tổ chức bồi dưỡng phải bảo đảm các điều kiện về đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất, trang thiết bị, chương trình, giáo trình, học liệu và công cụ đánh giá.
Đối với người học đã có kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm nghề nghiệp phù hợp, Thông tư quy định việc xem xét miễn, giảm mô-đun bồi dưỡng trên cơ sở đánh giá, đối chiếu với chuẩn đầu ra, bảo đảm đúng đối tượng và yêu cầu chất lượng.
Đáng chú ý, Thông tư quy định cơ chế đánh giá trực tiếp năng lực thực hành nghề mà không bắt buộc phải tham gia chương trình bồi dưỡng đối với người đáp ứng đủ điều kiện. Theo đó, người tham gia phải có bằng cử nhân hoặc văn bằng trình độ tương đương trở lên phù hợp với ngành, nghề được đánh giá; đồng thời có ít nhất 03 năm (36 tháng) trực tiếp giảng dạy thực hành hoặc vừa dạy lý thuyết vừa dạy thực hành; hoặc có ít nhất 03 năm (36 tháng) trực tiếp làm việc tại doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ hay cơ sở khác có hoạt động nghề nghiệp phù hợp.
Giảng viên hướng dẫn sinh viên thực hành trên thiết bị kỹ thuật, góp phần nâng cao kỹ năng nghề và gắn đào tạo với thực tiễn
Việc đánh giá trực tiếp được thực hiện thông qua các hình thức như kiểm tra thực hành kỹ năng nghề; đánh giá sản phẩm thực hành, sản phẩm nghề nghiệp; đánh giá hồ sơ năng lực nghề nghiệp hoặc kết hợp các hình thức phù hợp với đặc thù ngành, nghề. Kết quả đánh giá phải phản ánh đúng năng lực thực tế của người tham gia, làm căn cứ công nhận và cấp Chứng chỉ năng lực thực hành nghề theo quy định.
Đối với người tham gia chương trình bồi dưỡng, việc đánh giá được thực hiện theo từng mô-đun và đánh giá kết thúc chương trình, tập trung vào khả năng vận dụng kiến thức, thực hiện công việc, thao tác kỹ thuật, xử lý tình huống và tuân thủ các yêu cầu về an toàn trong thực hành nghề. Cơ sở đào tạo, bồi dưỡng chịu trách nhiệm tổ chức đánh giá, cấp và quản lý chứng chỉ, lưu trữ hồ sơ, cập nhật dữ liệu; đồng thời phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan trong kiểm tra, giám sát và bảo đảm chất lượng.
Về điều khoản chuyển tiếp, các khóa bồi dưỡng đã được tổ chức trước thời điểm Thông tư có hiệu lực được tiếp tục thực hiện theo chương trình đã được phê duyệt cho đến khi kết thúc khóa học. Các chứng chỉ kỹ năng thực hành nghề trình độ cao đẳng nghề đã cấp trước thời điểm Thông tư có hiệu lực tiếp tục có giá trị sử dụng theo quy định.
Đối với Trường Đại học Hồng Đức, quy định mới là cơ sở để nghiên cứu, tham khảo trong việc phát triển đội ngũ giảng viên, nâng cao năng lực thực hành và chất lượng đào tạo gắn với thực tiễn. Trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ và các quy định hiện hành, Nhà trường có thể vận dụng những nội dung phù hợp về cập nhật công nghệ, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp và đánh giá năng lực theo chuẩn đầu ra, góp phần đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Thanh Hóa.
Hoàng Lam